Prawomocne uniewinnienie w sprawie o oszustwo podatkowe

Pełnomocnicy: adw. Piotr Barcz, adw. Patrycja Korybska

Stan faktyczny

Klient Kancelarii, pełniący funkcję prezesa zarządu spółki prowadzącej działalność w zakresie obrotu paliwami, został oskarżony o popełnienie przestępstwa skarbowego polegającego na posłużeniu się nierzetelnymi fakturami VAT, które – według organów celno-skarbowych – nie dokumentowały rzeczywistych transakcji dostawy oleju napędowego. W konsekwencji zarzucono mu również złożenie deklaracji podatkowych zawierających nieprawdziwe dane. Akt oskarżenia został wniesiony przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, który kwestionował prawidłowość rozliczeń podatkowych spółki oraz rzetelność jej relacji gospodarczych z kontrahentami.

Kluczowym elementem sprawy było ustalenie, czy Klient jako osoba zarządzająca spółką, dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahentów oraz czy mógł i powinien był powziąć wiedzę
o ewentualnych nieprawidłowościach w tzw. łańcuchu dostaw. Organy zarzucały, że zakres tej weryfikacji był niewystarczający, co miało skutkować przypisaniem odpowiedzialności karnej skarbowej.

Działania Kancelarii

Kancelaria podjęła kompleksową obronę Klienta na etapie postępowania sądowego, koncentrując się na wykazaniu braku winy oraz dochowania przez Klienta należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej. W szczególności przeprowadzono szczegółową analizę relacji gospodarczych spółki, dokumentacji księgowej oraz procedur stosowanych przy nawiązywaniu współpracy z kontrahentami.

W toku postępowania wykazano, że Klient podejmował realne i adekwatne działania weryfikacyjne, odpowiadające standardom rynkowym oraz obowiązującym przepisom prawa. Kancelaria konsekwentnie podnosiła, że oczekiwania organów podatkowych zmierzały do przerzucenia na przedsiębiorcę obowiązków właściwych dla organów ścigania, w tym prowadzenia swoistego „postępowania kontrolnego” wobec kontrahentów oraz analizy całego łańcucha dostaw, co pozostaje w sprzeczności z zasadami obrotu gospodarczego.

Strategia procesowa obejmowała aktywne uczestnictwo w postępowaniu dowodowym, prezentowanie argumentacji prawnej opartej na zasadzie zaufania w obrocie gospodarczym oraz wykazywanie, że brak jest podstaw do przypisania Klientowi zarówno sprawstwa, jak i winy. Podkreślono również, że ewentualne nieprawidłowości po stronie innych podmiotów uczestniczących w obrocie nie mogą automatycznie skutkować odpowiedzialnością karną po stronie przedsiębiorcy działającego w dobrej wierze.

Sąd I instancji w pełni podzielił argumentację obrony i wyrokiem z dnia 7 lutego 2022 r. uniewinnił Klienta od wszystkich zarzutów. Pomimo wniesienia apelacji przez organ celno-skarbowy, wyrok ten został utrzymany w mocy przez sąd odwoławczy wyrokiem z dnia 20 grudnia 2022 r. Sąd II instancji potwierdził, że wymagania stawiane przez organy podatkowe nie mogą prowadzić do nakładania na przedsiębiorców obowiązków o charakterze quasi-śledczym, gdyż godziłoby to w zasadę swobody działalności gospodarczej oraz zaufania w obrocie.

Sprawa stanowi istotny przykład skutecznej obrony przedsiębiorcy w sporze z organami podatkowymi, w którym kluczowe znaczenie miało wykazanie granic odpowiedzialności oraz standardów należytej staranności w działalności gospodarczej.