Miesiąc: kwiecień 2020

Szanowni Państwo,
nie ma wątpliwości, że w obliczu obecnej sytuacji ekonomicznej, wynikającej z pandemii COVID-19, niezbędne jest wprowadzenie narzędzi i środków wspierających przedsiębiorców na różnych płaszczyznach. Prowadzenie działalności gospodarczej nierozerwalnie wiąże się z ryzykiem, jednakże wobec zaistniałej i dynamicznie rozwijającej się sytuacji, płynność finansowa przedsiębiorcy jest znacząco zagrożona, co w konsekwencji może doprowadzić do jego niewypłacalności.

W rządowym projekcie ustawy o udzielaniu pomocy publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsiębiorców, przewidziano program wsparcia z budżetu Państwa zwany Polityką Nowej Szansy.

Pomoc publiczna ma być udzielana przedsiębiorcom na ich:

1. ratowanie,
2. tymczasowe wsparcie restrukturyzacyjne,
3. restrukturyzację.

Pomoc ta adresowana ma być w szczególności do mikro, małych i średnich przedsiębiorców i może być udzielona, jeżeli jej celem będzie zapobieżenie i doprowadzenie do ograniczenia trudności społecznych lub przezwyciężenia niedoskonałości rynku, w sytuacji gdy bez jej udzielenia cel ten nie zostałby osiągnięty lub zostałby osiągnięty w mniejszym zakresie. Przez trudności społeczne i niedoskonałości rynku ustawa rozumie m.in. występowanie ograniczeń na rynku finansowym, skutkującym zwiększeniem liczby upadłości przedsiębiorców. Projekt ustawy przewiduje także wsparcie przedsiębiorców należących do grupy kapitałowej, ale tylko w ściśle określonych przypadkach.

Pierwsza z form wsparcia – pomoc na ratowanie – ma charakter pilny i tymczasowy. Będzie udzielana w formie niskooprocentowanej pożyczki na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, od momentu znacznego pogorszenia się sytuacji finansowej przedsiębiorcy do momentu wypracowania planu restrukturyzacji.

Tymczasowe wsparcie restrukturyzacyjne może być przyznawane na okres dłuższy
niż w przypadku pomocy na ratowanie, jako jej kontynuacja bądź jako samodzielny instrument.
Ma służyć przedsiębiorcom w sytuacji, gdy będą oni w stanie samodzielnie przeprowadzić restrukturyzację, ale w okresie bezpośrednio ją poprzedzającym będą potrzebowali wsparcia.

Pomoc na restrukturyzację może być udzielana przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej w celu realizacji planu restrukturyzacji, który umożliwi przywrócenie temu przedsiębiorcy długookresowej zdolności do konkurowania na rynku. Ten rodzaj pomocy może zostać udzielony m.in. jeżeli zapobiegnie ona trudnościom społecznym lub będzie prowadzić do przezwyciężenia niedoskonałości rynku.

Jednakże pomoc na restrukturyzację może stanowić jedynie uzupełnienie wkładu własnego przedsiębiorcy znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej, będącego wkładem w finansowanie kosztów restrukturyzacji. Wkład własny przedsiębiorcy powinien co do zasady stanowić co najmniej 50% jego udziału w kosztach restrukturyzacji (przy czym w pewnych warunkach może on zostać zredukowany). Przewidziano kilka form udzielanego wsparcia, jak na przykład pożyczka czy ulga w  zapłacie administracyjnej kary pieniężnej.

Podkreślić należy, że wsparcie nie może zostać przeznaczone na sfinansowanie wydatków związanych
z nabyciem aktywów lub wydatków na rozszerzenie zakresu działalności gospodarczej przedsiębiorcy znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej, chyba że są one niezbędne do utrzymania działalności operacyjnej w okresie, na który pomoc została udzielona.

Zespół Kancelarii na bieżąco monitoruje prace legislacyjne w zakresie Polityki Nowej Szansy, tak by móc zapewnić Państwu natychmiastowe wsparcie w pozyskiwaniu środków w ramach programu. Zapewnimy Państwu wsparcie we wszystkich aspektach działalności, na które oddziałuje lub oddziaływać może epidemia COVID-19.

Z poważaniem,

r. pr. Barbara Domańska

adw. Piotr Barcz

 

Szanowni Państwo,

w dniu 17 kwietnia 2020 r. Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (tzw. Tarczę antykryzysową 2.0).

Najważniejsze zmiany w Traczy antykryzysowej 2.0 obejmują:

1. możliwość skorzystania z dotychczasowych instrumentów pomocowych, również przez firmy założone pomiędzy 1 lutego a 1 kwietnia 2020 r.;
2. zwolnienia z opłacania składek ZUS w wysokości 50% za okres marzec – maj 2020 r., z których będą mogły skorzystać firmy zatrudniające od 10 do 49 pracowników;
3. możliwość skorzystania z ponownego przyznania świadczenia postojowego – zniesiony został limit przychodu;
4. możliwość uzyskania mikropożyczek przez przedsiębiorców niezatrudniających pracowników;
5. niewliczanie do przychodu zwolnienia ze składek ZUS i mikropożyczek;
6. możliwość odstąpienia od pobierania odsetek za zwłokę od składek za okres od stycznia 2020 r. (dotyczy wszystkich płatników składek, niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa);
7. wprowadzenie zasiłku dla rolników i pracujących z nimi domowników;
8. dopłaty do wynagrodzeń pracowników dla organizacji pozarządowych.

Informujemy, że w celu uzyskania instrumentów pomocowych istnieje możliwość przygotowania przez Kancelarię stosownych wniosków oraz ich procedowania przed organami administracji.

Z poważaniem,

Radca prawny Barbara Domańska

Adwokat Piotr Barcz

Zdrowych i Spokojnych Świąt Wielkiej Nocy, spędzonych z dala od trosk codziennych, życzy BD Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów Barcz – Domańska.

Szanowni Państwo,

w związku z licznymi pytaniami dotyczącymi umów zawartych w trybie zamówień publicznych wykonywanych w czasie trwania epidemii oraz kłopotów związanych z ich realizacją wyjaśniamy, że uchwalona w dniu 31 marca 2020 r. Tarcza antykryzysowa wychodzi naprzeciw wykonawcom realizującym zawarte już umowy, aby mogli przetrwać kryzys gospodarczy związany z epidemią. Tarcza antykryzysowa przewiduje szereg istotnych rozwiązań w zakresie zamówień publicznych.

Pierwszym z nich jest nałożenie na strony umowy o udzielenie zamówienia publicznego „obowiązku informacyjnego” polegającego na konieczności niezwłocznego informowania się wzajemnie stron o wystąpieniu okoliczności związanych z COVID – 19, które mają istotny wpływ na  należyte wykonanie umowy.

Powyższy obowiązek ma istotne znaczenie z uwagi na możliwość powstania ewentualnych roszczeń z tytułu nienależytego wykonania umowy oraz stanowić on może podstawę jej zmiany w razie zaistnienia okoliczności nie wynikających wprost z postanowień umowy i  stanowiących naruszenie art. 144 ust.1 Pzp. Ponadto z uwagi na wprowadzone niedawno zmiany w postępowaniu gospodarczym, dowody z dokumentów lub inne dowody pozwalające na wykazanie, iż brak jest podstaw do uznania, że zamówienie zostało wykonane w sposób nienależyty mają tutaj istotne znaczenie, dlatego wykonawcy powinni zbierać wszystkie: maile, protokoły z narad, nagrania z telekonferencji, notatki z rozmów telefonicznych, decyzje organów inspekcji sanitarnej, powinni nadto pilnować szczegółowych wpisów do dziennika budowy oraz dokumentować zatrudnienie osób wykonujących zamówienie. Dokumenty te będą także podstawą do zmiany postanowień umowy o udzielenie zamówienia na podstawie art.144 ust.1 pkt 3 ustawy Pzp.

Zmiany umowy w każdym z  rodzajów zamówienia mogą w obecnej sytuacji dotyczyć:

1. zmiany terminu wykonania umowy lub jej części;
2. zmiany sposobu wykonania umowy lub jej części;
3. czasowego zawieszenia wykonania umowy;
4. zamiany zakresu świadczeń i tym samym możliwości zmiany wynagrodzenia, nie większej jednak niż 50% wartości zamówienia określonej pierwotnie w umowie.

Zmiana umowy dopuszczalna jest wyłącznie w przypadku kumulatywnego spełnienia dwóch warunków. Po pierwsze konieczność zmiany umowy jest następstwem okoliczności, których zamawiający nie mógł przewidzieć nawet przy zachowaniu należytej staranności, a po drugie – wartość zamiany nie przekracza 50% wartości zamówienia określonej pierwotnie w umowie.

Analiza postanowień specustawy daje jednak podstawę do twierdzenia, że jej przepisy nie wyłączają możliwości, ani też uprawnień stron umowy realizujących zamówienie publiczne, do stosowania przepisów prawa cywilnego, tym bardziej, gdy strony umowy zdefiniowały w niej okoliczności siły wyższej chroniącej przed odpowiedzialnością odszkodowawczą. Strony umowy mogą więc, opierając się na art. 139 ust. 1 Pzp, powoływać się na okoliczności wyłączające odpowiedzialność kontraktową  lub nieterminowe wykonanie zobowiązania. Mogą także wystąpić na drogę sądową w celu modyfikacji zobowiązania lub rozwiązania umowy powołując się na treść art. 357¹  kc.

Istotne jest jednak, że każde postępowanie należy traktować indywidualnie, albowiem w zależności od okoliczności inne mogą być zastosowane rozwiązania.

Z poważaniem,

r. pr. Barbara Domańska

adw. Piotr Barcz

Szanowni Państwo,

w dniu 31 marca 2020 roku Prezydent RP podpisał pakiet ustaw składający się na tzw. Tarczę antykryzysową. Ustawy co do zasady będą obowiązywać od dnia ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw RP.

Ostatecznie zatem, na podstawie wspomnianego pakietu przedsiębiorcy mogą skorzystać m.in. z następujących rozwiązań:

1. zwolnienie ze składek ZUS za okres marzec – maj 2020 roku, które dotyczy mikroprzedsiębiorców (składki za osoby zatrudnione oraz płatnika składek) oraz za osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (jednoosobową) niezatrudniające innych osób (czy to na podstawie umowy o pracę, czy umów cywilnoprawnych) – zwolnienie odbywa się na wniosek, który należy złożyć do ZUS;
2. dofinansowanie wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy – co do zasady wynagrodzenie to jest dofinansowywane przez okres 3 miesięcy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) do wysokości połowy wynagrodzenia, jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia;
3. zwolnienie z podatku od nieruchomości niektórych grup przedsiębiorców – w drodze uchwały podejmowanej przez radę gminy;
4. uzyskanie przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (jednoosobową) tzw. postojowego;
5. uzyskanie mikropożyczki w wysokości 5.000 zł – wniosek składa się do właściwego powiatowego urzędu pracy (zaproponowana przez Senat wartość pożyczki do 40.000 zł nie została ostatecznie przyjęta przez Sejm).

Powyżej opisane rozwiązania nie są jedynymi, jakie może podjąć przedsiębiorca w obecnej sytuacji. Niezależnie od rozwiązań ustawowych istnieje bowiem możliwość skorzystania z istniejących dotychczas rozwiązań prawnych. Możliwe jest wykorzystanie instytucji restrukturyzacji przedsiębiorstwa, o której mowa w Ustawie z dnia 15 maja 2015 r. Prawo Restrukturyzacyjne. Celem postępowania restrukturyzacyjnego jest umożliwienie przedsiębiorcy restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami, a w przypadku postępowania sanacyjnego – również przez przeprowadzenie działań sanacyjnych (naprawczych), oczywiście przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli. Postępowania te mają na celu uniknięcie ogłoszenia upadłości przez przedsiębiorcę, który taką upadłością jest lub mógłby być w przyszłości zagrożony.

Nadto możliwe jest dokonanie analizy zawartych kontraktów cywilnych, w których unormowano instytucję siły wyższej (niezdefiniowaną wprost w przepisach prawa cywilnego, lecz dopuszczoną jako okoliczność ograniczającą, względnie wyłączającą odpowiedzialność za skutki niewykonania umowy). Możliwe jest również skorzystanie z instytucji tzw. klauzuli nadzwyczajnej zmiany stosunków (rebus sic stantibus), unormowanej w Kodeksie cywilnym (art. 357¹ kc), która sprowadza się do tego, że jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków gospodarczych spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. W obecnej sytuacji możliwe jest również podjęcie negocjacji w ramach relacji z kontrahentami w oparciu o te reguły.

Z poważaniem,

r. pr. Barbara Domańska

adw. Piotr Barcz