Autor: ts_admin

W dniu 16 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał trzy ważne orzeczenia dotyczące sporów na tle kredytów frankowych. Sprawy o sygnaturach C-752/24 (Jangielak), C-753/24 (Rzepacz) oraz C-901/24 (Falucka) w istotny sposób doprecyzowują zasady dochodzenia roszczeń przez banki oraz zakres ochrony konsumentów wynikający z dyrektywy 93/13/EWG. Jakie wnioski możemy z nich zatem wyciągnąć dla toczących się już postępowań na tle umów waloryzowanych walutą obcą?

 

1. Przerwanie biegu przedawnienia przez bank (C-752/24 – Jangielak)

Trybunał potwierdził, że wniesienie przez bank powództwa o zwrot kapitału może skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia – i to jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy o stwierdzenie nieważności umowy kredytowej, co z perspektywy frankowiczów oznacza, że banki nie muszą biernie oczekiwać na finał sprawy dotyczącej nieważności umowy, aby zabezpieczyć swoje roszczenia.

Jednocześnie jednak TSUE wprowadził istotne zastrzeżenie: sądy krajowe mają obowiązek tak stosować przepisy proceduralne, aby korzystanie przez konsumentów z ochrony wynikającej z dyrektywy 93/13 nie było nadmiernie utrudnione ani faktycznie niemożliwe, np. poprzez generowanie dodatkowych kosztów, o których zasądzenie wnoszą banki. W praktyce oznacza to więc konieczność zachowania równowagi procesowej między stronami.

 

2. Możliwość uwzględnienia przedawnionego roszczenia banku (C-753/24 – Rzepacz)

W tym orzeczeniu, którego treść była chyba najbardziej wyczekiwana przez kredytobiorców, Trybunał dopuścił – co do zasady – możliwość uwzględnienia przez sąd przedawnionego roszczenia banku o zwrot kapitału, ale wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach uzasadnionych względami słuszności.

TSUE wyraźnie ograniczył tę możliwość poprzez wskazanie, że:

• sąd musi dokonać wyważenia interesów obu stron,
• ocena musi opierać się na obiektywnych kryteriach ustawowych, w ramach, których należy uwzględnić m.in. długość terminu przedawnienia, czas jaki upłynął od jego zakończenia, przyczyny opóźnienia banku i ewentualny wpływ zachowania konsumenta na to opóźnienie.

Zwyczajowo więc, uwzględniając m.in. profesjonalny charakter instytucji bankowych, ich fachową obsługę prawną jak i reprezentację w procesach przeciwko kredytobiorcom, bankom trudno będzie wykazać, iż faktycznie zaistniały obiektywne przesłanki do skierowania powództwa przeciwko konsumentom po upływie terminu przedawnienia roszczenia o zwrot kapitału. Co bowiem szczególnie istotne, zdaniem TSUE, zastosowanie zasad słuszności nie może prowadzić do osłabienia ochrony konsumenckiej. Trybunał wskazał wprost, że niedopuszczalne byłoby np. obciążenie konsumenta kosztami procesu w sprawie, w której bank dochodzi przedawnionego roszczenia, co na pewno wpłynie na większe bezpieczeństwo i pewność w formułowaniu takich zarzutów w procesach sądowych.

 

3. Oświadczenie konsumenta, a przedawnienie roszczeń banku (C-901/24 – Falucka)

W trzecim z omawianych wyroków TSUE uznał, że złożenie przez konsumenta oświadczenia o świadomości skutków nieważności umowy może prowadzić do przerwania biegu przedawnienia roszczeń banku. Jednocześnie jednak Trybunał bardzo mocno zaakcentował obowiązki sądu w zakresie ochrony konsumenta. Kluczowe znaczenie mają tutaj gwarancje informacyjne: sąd musi w sposób jasny i pełny pouczyć konsumenta o skutkach jego oświadczenia, a pouczenie musi obejmować w szczególności obowiązek zwrotu kapitału, zrozumiałą informację o ewentualnym obowiązku zapłaty odsetek – tak aby konsument mógł świadomie ocenić konsekwencje swoich decyzji.

 

Dla frankowiczów oznacza to tym samym tyle, że ich oświadczenia procesowe nie mogą być traktowane automatycznie – muszą być poprzedzone realnym i rzetelnym poinformowaniem ich przez sąd o skutkach ich formułowania.

Mimo zatem ponownego rzekomego sukcesu ogłoszonego przez Związek Banków Polskich jak i pełnomocników reprezentujących banki – analizowane wyroki TSUE pokazują wyraźny i utrzymywany dotychczas kierunek: Trybunał dopuszcza pewne instrumenty ochrony interesów banków natomiast konsekwentnie wzmacnia on standard ochrony konsumentów. Ochrona wynikająca z dyrektywy 93/13 pozostaje nadrzędna, sądy krajowe muszą aktywnie dbać o równowagę stron, a każde odstępstwo na korzyść banku podlega ścisłym ograniczeniom.

Autorem niniejszego artykułu jest radca prawny Joanna Zarzycka.

Prowadzenie działalności w zakresie gospodarki odpadami wiąże się z rygorystycznymi obowiązkami oraz stałym nadzorem organów administracji. W jednej z prowadzonych przez nas spraw przedsiębiorca działający w obszarze przetwarzania odpadów został objęty kontrolą, w wyniku której organ I instancji wydał decyzję o cofnięciu zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Jednocześnie stwierdzono, że cofnięcie zezwolenia skutkuje zakończeniem prowadzenia działalności, a całość rozstrzygnięcia została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. W praktyce oznaczało to konieczność niezwłocznego wstrzymania wykonywania działalności.

W imieniu Klienta wnieśliśmy odwołanie od decyzji, wskazując na istotne naruszenia procedury administracyjnej. W szczególności podnieśliśmy brak przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego oraz niewystarczające odniesienie się do zgromadzonego materiału dowodowego i stanowiska strony.

Organ odwoławczy podzielił przedstawioną przez nas argumentację. W konsekwencji decyzja została uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Przedmiotowa sprawa stanowi kolejny przykład, że nawet w sytuacji, gdy organ administracji opiera swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach wyspecjalizowanych organów kontrolnych, decyzja musi spełniać wysokie standardy proceduralne. Uzyskane rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie dla możliwości dalszego prowadzenia działalności przez Klienta.

Otrzymanie decyzji ograniczającej lub cofającej uprawnienia w ramach prowadzonej działalności regulowanej nie musi oznaczać konieczności jej zakończenia. W wielu przypadkach istnieją podstawy do skutecznego zakwestionowania rozstrzygnięcia organu.

Zapewniamy kompleksowe wsparcie w sporach z organami administracji – od analizy sprawy, przez przygotowanie środków zaskarżenia, aż po reprezentację na każdym etapie postępowania. Kluczowe znaczenie ma dokonanie szczegółowej analizy sprawy, a następnie dobranie właściwej strategii.

Decyzja organu odwoławczego jest ostateczna w administracyjnym toku instancji. Sprawa prowadzona jest przez adw. Piotra Barcza oraz adw. Patrycję Banach.

W razie jakichkolwiek pytań zachęcamy do kontaktu mailowego i telefonicznego z Kancelarią.

Nasza kancelaria z sukcesem reprezentowała przedsiębiorcę w sporze z Polskim Funduszem Rozwoju S.A., który domagał się zwrotu ponad 336 tys. zł otrzymanej subwencji w ramach programu Tarcza Finansowa 2.0.

Powód twierdził, że przedsiębiorca uzyskał wsparcie nienależnie. Na tej podstawie Polski Fundusz Rozwoju S.A. wypowiedział umowę subwencji i wezwał przedsiębiorcę do zwrotu całej kwoty wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy nie podzielił ww. stanowiska i oddalił powództwo w całości. Kluczowe znaczenie miało to, że wcześniej sam Polski Fundusz Rozwoju S.A. wydał decyzję o zwolnieniu przedsiębiorcy z obowiązku zwrotu subwencji, definitywnie rozliczając umowę. W ocenie sądu po wydaniu takiej decyzji fundusz utracił możliwość ponownego kwestionowania prawdziwości oświadczeń i domagania się zwrotu środków po upływie kolejnych lat.

Sąd podkreślił również, że przedsiębiorca miał prawo ufać decyzji instytucji publicznej ostatecznie rozliczającej udzieloną pomoc, a późniejsze żądanie zwrotu środków byłoby sprzeczne z zasadą lojalności i pewności obrotu.

Wyrok potwierdza, że w sporach dotyczących subwencji z Tarczy Finansowej kluczowe jest dokonanie szczegółowej analizy decyzji, dokumentów programowych oraz przebiegu procesu rozliczenia wsparcia. W wielu przypadkach przedsiębiorcy niesłusznie wzywani są do zwrotu otrzymanych środków.

Jeżeli otrzymali Państwo wezwanie do zwrotu subwencji z programu Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. lub prowadzony jest wobec Państwa spór sądowy – zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią
w celu analizy sprawy i oceny możliwości obrony swoich praw.

Sprawa prowadzona jest przez adw. Patrycję Banach.

W społeczeństwie istnieje przekonanie, że testament sporządzony u notariusza zawsze jest ważny i nie można go podważyć. Orzecznictwo oraz praktyka sądowa pokazują jednak, że testament notarialny może zostać uznany za nieważny, gdy w chwili jego sporządzenia spadkodawca nie miał zdolności do świadomego i swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli (w szczególności z powodu choroby).

Przykład takiej sytuacji stanowi sprawa naszej Klientki, w której imieniu skierowaliśmy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej matce. W treści wniosku wskazano, że spadek powinny nabyć obie córki w równych częściach – na podstawie ustawy. Siostra Klientki przedstawiła jednak testament notarialny, którym spadkodawczyni powołała ją do całości spadku.

W toku postępowania zakwestionowana została ważność testamentu, poprzez wskazanie, że spadkodawczyni w dacie sporządzenia testamentu cierpiała na chorobę Alzhaimera i działała pod przymusem osoby powołanej do spadku. Postępowanie dowodowe opierało się
w szczególności na przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii i psychologii. Z rzeczonej opinii wynikało, że w chwili sporządzania testamentu spadkodawczyni cierpiała na zaburzenia, które uniemożliwiały jej świadome i swobodne rozporządzenie majątkiem na wypadek śmierci. W konsekwencji sąd uznał testament notarialny za nieważny.

Ww. sprawa pokazuje, że nawet testament sporządzony przed notariuszem może zostać skutecznie podważony. Kluczowe znaczenie ma rzeczywisty stan psychiczny spadkodawcy w chwili sporządzenia testamentu. Jeżeli istnieją poważne wątpliwości w tym zakresie, sąd może przeprowadzić postępowanie dowodowe z udziałem biegłych i – w razie potwierdzenia tych okoliczności – uznać testament za nieważny.

Opisany przykład pokazuje, jak istotne w sprawach spadkowych jest dokładne ustalenie stanu zdrowia spadkodawcy w chwili sporządzania testamentu oraz właściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego.

Sprawa była prowadzona przez adw. Paulinę Urbanowicz. Postanowienie jest prawomocne.

Uprzejmie informujemy, że posiadamy szerokie doświadczenie w prowadzeniu spraw spadkowych. Wspieramy i reprezentujemy Klientów również podczas czynności dokonywanych przed notariuszem.

W razie jakichkolwiek pytań zachęcamy do kontaktu mailowego i telefonicznego z Kancelarią.

Już 23 kwietnia 2026 r. TSUE wypowie się w sprawie C-744/24 – w zakresie konstrukcji oprocentowania oraz przestrzegania standardów uczciwości w umowach kredytów (pożyczek) konsumenckich – w odniesieniu do możliwości stosowania Sankcji Kredytu Darmowego (SKD).

Pytania sądu sprowadzają się do dwóch zasadniczych problemów:

1. Czy bank może naliczać odsetki nie tylko od kwoty faktycznie wypłaconej kredytobiorcy, ale również od pozaodsetkowych kosztów kredytu (np. prowizji)?,
2. Czy bank może nie wskazywać wprost w umowie, że to właśnie ta (wyższa) kwota stanowi podstawę oprocentowania?

W praktyce chodzi o tzw. „kredytowanie kosztów” i standard transparentności, jaki powinien obowiązywać banki.

TSUE ma ocenić, czy:

• brak jednoznacznego wskazania podstawy naliczania odsetek spełnia wymogi przejrzystości,
• taka konstrukcja może prowadzić do naruszenia równowagi kontraktowej,
• praktyka ta pozostaje zgodna z celem unijnej ochrony konsumenta.

Wyrok TSUE ma rozstrzygnąć rozbieżności w orzecznictwie sądów krajowych, co do możliwości zastosowania SKD w przypadku pobierania przez bank odsetek od kredytowanych kosztów i nietransparentnego ujęcia tego mechanizmu w umowie. Obecnie nie wszystkie sądy uznają to za podstawę do zastosowania omawianej sankcji. Orzeczenie TSUE może przyczynić się do rozstrzygnięcia wielu sporów sądowych na korzyść konsumentów.

Będziemy informować o wyniku tej sprawy.

BD Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów Barcz & Domańska zajmuje się sprawami bankowymi, w tym sprawami obejmującymi SKD.